مشخصات نظریه: نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۰/۱۴۵۴ مورخ ۱۴۰۰/۱۱/۳۰ اداره کل حقوقی قوه قضاییه.
موضوع: استعلام‌کننده پرسیده بود در صورتی که خوانده یا خواهان دعوا شخص حقوقی باشد، آیا می‌توان رأی به اتیان سوگند صادر کرد؟ این پرسش در دعاوی تجاری و حقوقی علیه شرکت‌ها و مؤسسات، کاربرد فراوان دارد؛ زیرا گاه یک طرف دعوا برای اعمال فشار، تقاضای سوگند مدیر شرکت طرف مقابل را مطرح می‌کند و دادگاه‌ها در پذیرش یا رد چنین درخواستی با تردید مواجه بودند.
مفاد نظریه: اداره کل حقوقی با استناد به ماده ۱۳۲۷ قانون مدنی پاسخ می‌دهد: مدعی یا مدعی‌علیه تنها در صورتی می‌تواند از طرف دیگر تقاضای قسم کند که عمل یا موضوع دعوا منتسب به شخص آن طرف باشد. با توجه به اطلاق صدر این ماده و عموم و اطلاق ذیل آن و ملاک قسمت میانی آن، در دعوای مطرح‌شده علیه شخص حقوقی یا دعاوی‌ای که شخص حقوقی طرح می‌کند، سوگند دادن مدیر (نماینده) شخص حقوقی تنها در دو صورت ممکن است: اولاً عملِ موضوع دعوا منتسب به شخص او باشد، و ثانیاً در زمان اتیان سوگند، وی همچنان مدیریت شخص حقوقی را بر عهده داشته باشد. در واقع، مدیر سابق یا شخصی که عمل به او منتسب نیست، نمی‌تواند مخاطب سوگند قرار گیرد.
کاربرد عملی: در دعاوی علیه شرکت‌ها، وکیل خواهان نمی‌تواند صرفاً به قصد فشار روانی، مدیرعامل فعلی یا سابق را به سوگند بخواند؛ دادگاه پیش از صدور قرار اتیان سوگند باید هم انتساب عمل به شخص مدیر و هم استمرار سمت مدیریت او در زمان اجرای سوگند را احراز کند. این نظریه، سوگند را از ابزار فشار علیه اشخاص حقوقی به یک دلیل اثباتی دقیق و محدود تبدیل می‌کند و وکلای خوانده نیز می‌توانند با استناد به آن، در برابر درخواست‌های سوگندِ ناموجه از مدیران، دفاع مؤثری ارائه دهند.