مشخصات رأی: رأی وحدت رویه شماره ۷۰۷ مورخ ۱۳۸۶/۱۲/۲۱ هیئت عمومی دیوان عالی کشور.
موضوع: آیا صدور حکم قلع و قمع بنا و مستحدثات موضوع ماده ۳ قانون اصلاح قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها، نیازمند تقدیم دادخواست جداگانه از سوی شاکی یا جهاد کشاورزی است یا دادگاه کیفری رسیدگیکننده به جرم تغییر کاربری، رأساً و به تبع جرم مکلف به صدور این حکم است.
مفاد رأی: با توجه به ماده ۳ اصلاحی قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها و لحاظ رأی وحدت رویه، چنانچه مالکان یا متصرفان اراضی زراعی و باغهای موضوع این قانون به صورت غیرمجاز ــ یعنی بدون اخذ مجوز از کمیسیون مقرر در این قانون ــ اقدام به تغییر کاربری نمایند، صدور حکم قلع و قمع بنا و مستحدثات به تبع جرم، وظیفه دادگاه کیفری رسیدگیکننده به جرم است و نیاز به تقدیم دادخواست ندارد. این نظر مورد تأیید اداره کل حقوقی قوه قضاییه نیز قرار گرفته و مقرر شده است که قلع و قمع بنا موضوع تبصره ۲ ماده ۱۰ قانون مذکور توسط مأموران جهاد کشاورزی، پس از اعلام به مراجع قضایی و صدور حکم دادگاه، امکانپذیر است؛ یعنی مأموران جهاد کشاورزی نمیتوانند رأساً و بدون حکم دادگاه اقدام به تخریب کنند، بلکه پس از صدور حکم قطعی، اجرای آن با حضور نماینده دادسرا یا دادگاه صورت میگیرد.
کاربرد عملی: در پروندههای تغییر کاربری غیرمجاز، وکیل شاکی (جهاد کشاورزی) لازم نیست دادخواست حقوقی جداگانه برای قلع و قمع تقدیم کند؛ دادگاه کیفری در همان دادنامه محکومیت، حکم قلع و قمع را نیز صادر میکند. از سوی دیگر، وکیل متهم باید بداند که دفاع صرفاً باید معطوف به نفی عنوان مجرمانه (مجوز داشتن، عدم شمول زمین) باشد، چون در صورت احراز جرم، قلع و قمع بنا تقریباً حتمی است.