مشخصات رأی: رأی وحدت رویه شماره ۷۵۹ مورخ ۱۳۹۶/۴/۲۰ هیئت عمومی دیوان عالی کشور.
موضوع: تعیین درجه مجازات در جرایمی که قانون‌گذار برای آن‌ها جزای نقدی «نسبی» ــ یعنی متغیر به نسبت ارزش موضوع جرم ــ مقرر کرده است؛ مانند جزای نقدی یک تا سه برابر بهای روز زمین در بزه تغییر کاربری غیرمجاز اراضی زراعی موضوع ماده ۳ قانون حفظ کاربری، یا جزای نقدی متناسب با تعداد درختان قطع‌شده موضوع ماده ۴ قانون حفظ و گسترش فضای سبز.
مفاد رأی: با توجه به حکم مقرر در تبصره ۳ ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ ــ که مقرر می‌دارد اگر مجازاتی با هیچ‌یک از بندهای هشت‌گانه این ماده مطابقت نداشته باشد، مجازات بزه درجه هفت محسوب می‌شود ــ مجازات بزه‌هایی که جزای نقدی آن‌ها به صورت نسبی و متغیر تعیین شده، از نوع جزای نقدی نسبی است که درجه هفت محسوب می‌گردد. به عبارت دیگر، چون مبلغ جزای نقدی نسبی از پیش معلوم و ثابت نیست و با هیچ‌یک از درجات هشت‌گانه ماده ۱۹ انطباق ندارد، مشمول قاعده تبصره ۳ شده و درجه هفت تلقی می‌شود. این رأی در کنار رأی وحدت رویه شماره ۷۴۴، مبنای درجه‌بندی مجازات‌های تعزیری در موارد تردید قرار گرفته است.
کاربرد عملی: آثار درجه هفت بودن بسیار مهم است: رسیدگی مستقیم در دادگاه کیفری دو بدون نیاز به کیفرخواست (ماده ۳۴۰ قانون آیین دادرسی کیفری)، مرور زمان تعقیب و اجرای مجازات پنج‌ساله (بند ث ماده ۱۰۷ قانون مجازات اسلامی)، و تعیین مرجع تجدیدنظر. وکیل در پرونده‌های تغییر کاربری و قطع درختان باید از ابتدا بر مبنای درجه هفت، استراتژی دفاع ــ از جمله ایراد مرور زمان ــ را طراحی کند.