مشخصات رأی: رأی وحدت رویه شماره ۷۰۸ مورخ ۱۳۸۷/۵/۲۲ هیئت عمومی دیوان عالی کشور.
موضوع: آیا صدور حکم به تقسیط مهریه به علت احراز عسرت زوج از پرداخت یکجای آن، مسقط حق حبس زوجه موضوع ماده ۱۰۸۵ قانون مدنی است یا زوجه همچنان میتواند تا دریافت کامل مهر از تمکین امتناع کند.
مفاد رأی: به موجب ماده ۱۰۸۵ قانون مدنی، زن میتواند تا مهر به او تسلیم نشده از ایفای وظایفی که در مقابل شوهر دارد امتناع کند، مشروط بر اینکه مهر او حال باشد؛ و در صورت احراز عسرت زوج، وی میتواند مهر را به نحو اقساط پرداخت کند. با توجه به حکم قانونی ماده مذکور که «مطلق مهر» مورد نظر بوده و با عنایت به میزان مهر که با توافق طرفین تعیین گردیده، صدور حکم تقسیط که صرفاً ناشی از عسر و حرج زوج در پرداخت یکجای مهر بوده، مسقط حق حبس زوجه نیست و حق او را مخدوش و حاکمیت اراده وی را متزلزل نمیسازد، مگر به رضای مشارالیها؛ زیرا اولاً حق حبس و اعسار دو مقوله جداگانهاند که یکی در دیگری مؤثر نیست، و ثانیاً موضوع مهر در ماده مزبور دلالت صریح بر دریافت «کل» مهر داشته و اخذ قسط یا اقساطی از آن، دلیل بر دریافت مهر به معنای آنچه مورد نظر زوجه در هنگام عقد نکاح بوده، نیست.
کاربرد عملی: زوجهای که مهریهاش تقسیط شده، میتواند تا پرداخت آخرین قسط از تمکین امتناع کند و در این مدت مستحق نفقه است؛ پرداخت چند قسط به معنای اسقاط حق حبس نیست. وکیل زوجه باید در دعوی مطالبه نفقه یا دفاع در دعوی تمکین زوج، به رأی ۷۰۸ استناد کند و وکیل زوج نیز بداند که صرف تقسیط، راه را برای الزام به تمکین هموار نمیکند مگر با اثبات سقوط حق حبس از طرق دیگر.