مشخصات: ماده ۷ قانون صدور چک (اصلاحی ۱۳۸۲)، مجازات بزه صدور چک بلامحل را بهصورت پلکانی و متناسب با مبلغ چک تعیین کرده است. مبالغ مندرج در این ماده بهموجب مصوبه ۱۴۰۳/۴/۴ هیئت وزیران تعدیل شدهاند.
موضوع: هرکس مرتکب بزه صدور چک بلامحل شود، بر اساس مبلغ مندرج در متن چک به حبس محکوم میشود؛ هرچه مبلغ بیشتر، مجازات سنگینتر. این ماده، ضمانت اجرای کیفریِ تکالیف ماده ۳ همین قانون است.
مفاد: متن ماده مقرر میدارد: «هرکس مرتکب بزه صدور چک بلامحل گردد به شرح ذیل محکوم خواهد شد: الف- چنانچه مبلغ مندرج در متن چک کمتر از ده میلیون ریال باشد به حبس تا حداکثر شش ماه محکوم خواهد شد. ب- چنانچه مبلغ مندرج در متن چک از ده میلیون ریال تا پنجاه میلیون ریال باشد از شش ماه تا یک سال حبس محکوم خواهد شد. ج- چنانچه مبلغ مندرج در متن چک از پنجاه میلیون ریال بیشتر باشد به حبس از یک سال تا دو سال و ممنوعیت از داشتن دستهچک به مدت دو سال محکوم خواهد شد و در صورتی که صادرکننده چک اقدام به صدور چکهای بلامحل نموده باشد مجموع مبالغ مندرج در متون چکها ملاک عمل خواهد بود.» تبصره ماده، چکهای بلامحلِ ناشی از معاملات نامشروع یا بهره ربوی را از شمول این مجازات خارج کرده است.
کاربرد عملی: شکایت کیفری چک، سلاح فشار قدرتمندی برای وصول طلب است، اما شرایط شکلی دقیقی دارد: شکایت ظرف شش ماه از تاریخ صدور چک، و عدم مراجعه به بانک برای وصول ظرف شش ماه از تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت، مانع تعقیب کیفری است (ماده ۱۱). همچنین اگر صادرکننده پیش از شکایت، وجه را بپردازد یا ترتیب پرداخت بدهد، قابل تعقیب کیفری نیست (ماده ۹).