📅 … 🕐 …

رأی وحدت رویه شماره ۷۹۵ ــ امکان تشدید مجازات شلاق تعزیری

مشخصات رأی: رأی وحدت رویه شماره ۷۹۵ مورخ ۱۳۹۸/۶/۱۸ هیئت عمومی دیوان عالی کشور.

موضوع: آیا در فرض تکرار جرم و اعمال مقررات تشدید مجازات موضوع ماده ۱۳۷ قانون مجازات اسلامی، تشدید مجازات شلاق تعزیری ــ حتی فراتر از هفتاد و چهار ضربه ــ جایز است یا سقف شلاق تعزیری مانع از تشدید است.

مفاد رأی: با عنایت به اینکه مطابق فراز دوم ماده ۱۸ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ با اصلاحات بعدی، «نوع، مقدار، کیفیت اجرا و مقررات مربوط به تخفیف، تعلیق، سقوط و سایر احکام تعزیر به موجب قانون تعیین می‌شود» و تشدید مجازات موضوع ماده ۱۳۷ قانون مذکور شامل انواع تعزیر از جمله شلاق نیز می‌شود؛ همچنین مقررات ماده ۱۹ همین قانون بنا به صراحت تبصره ۴ آن، تنها جهت تعیین درجه مجازات است و لذا دلالتی بر استثنای مجازات شلاق تعزیری از شمول احکام عام راجع به تشدید مجازات ندارد؛ و قاعده «التعزیر دون الحد» نیز ناظر به تعیین مجازات بدون اعمال کیفیات مشدده است. بنا به مراتب، تشدید مجازات شلاق تعزیری با رعایت سایر شرایط قانونی فاقد اشکال است و رأی شعبه ۱۷ دادگاه تجدیدنظر استان اصفهان تا حدی که با این نظر انطباق داشت به اکثریت آرا صحیح و قانونی تشخیص داده شد. این رأی طبق ماده ۴۷۱ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ در موارد مشابه برای شعب دیوان عالی کشور و دادگاه‌ها و سایر مراجع اعم از قضایی و غیر آن لازم‌الاتباع است.

کاربرد عملی: در پرونده‌های تکرار جرم که مجازات قانونی شلاق تعزیری است ــ مانند برخی جرایم منافی عفت یا شرب خمر ــ دادگاه می‌تواند با استناد به ماده ۱۳۷ و رأی ۷۹۵، مجازات شلاق را تشدید کند و محدودیت ۷۴ ضربه مانع نیست؛ وکیل متهم باید دفاع را بر نفی تحقق شرایط تکرار (سابقه محکومیت قطعی، گذشت زمان) متمرکز کند نه بر سقف شلاق.