مشخصات قانون: قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول؛ تصویب نهایی در مجمع تشخیص مصلحت نظام مورخ ۱۴۰۳/۰۲/۲۶، ابلاغ مورخ ۱۴۰۳/۰۳/۱۳، در حال اجرا.
مفاد ماده ۱: یکسال پس از راهاندازی رسمی «سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی» (موضوع ماده ۱۰ این قانون)، هر عمل حقوقی ــ اعم از عقد و ایقاع ــ که موضوع یا نتیجه آن انتقال مالکیت عین یا انتقال حق انتفاع (برای مدت بیش از دو سال) اموال غیرمنقول باشد، از جمله وقف، رهن، اجاره به شرط تملیک و هر نوع پیشفروش ساختمان و تعهد به انجام این اعمال، باید در سامانه ثبت الکترونیک اسناد به ثبت برسد. در غیر این صورت، دعاوی راجع به آن اعمال ــ از قبیل اثبات یا تنفیذ معامله، الزام به تنظیم سند رسمی، خلع ید و تخلیه ــ نزد مراجع قضایی، شبهقضایی و داوری قابل استماع نبوده و فاقد اعتبار است و فقط دعوای استرداد عوضین مسموع خواهد بود.
کاربرد عملی: به موکلان توصیه کنید هر معامله ملکی را حتماً در سامانه ثبت کنند؛ قولنامه ثبتنشده دیگر پشتوانه دعوای الزام به تنظیم سند یا خلع ید نیست. این مهمترین تحول سالهای اخیر در دعاوی ملکی است.