مشخصات نظریه: نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۳/۵۶۲ مورخ ۱۴۰۳/۰۸/۲۷ اداره کل حقوقی قوه قضاییه.
موضوع: در پی استعلام دادستان عمومی و انقلاب شهرستان نجف‌آباد پرسیده شده بود که اجرای گزارش اصلاحی صادره از سوی شورای حل اختلاف، مستلزم صدور اجراییه است یا خیر، و در صورت لزوم، امضای اجراییه بر عهده کیست؟ این پرسش پس از لازم‌الاجرا شدن قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲ و تشکیل دادگاه‌های صلح، اهمیت عملی یافته بود؛ زیرا گزارش‌های اصلاحی صادره از شورا که به تأیید قاضی دادگاه صلح می‌رسد، نیازمند سازوکار اجرایی روشن بودند.
مفاد نظریه: اداره کل حقوقی اعلام می‌کند: نظر به اینکه ماده ۲۶ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲، اجرای گزارش اصلاحی صادره از سوی شورای حل اختلاف و تأییدشده توسط قاضی دادگاه صلح را مطابق قوانین و مقررات جاری کشور دانسته است، و با لحاظ حکم مقرر در ماده ۱۸۴ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ و ماده ۴ قانون اجرای احکام مدنی مصوب ۱۳۵۶، اجرای گزارش اصلاحی صادره از سوی شورای حل اختلاف مستلزم صدور اجراییه است؛ و با توجه به مستندات قانونی یادشده و مستند به ماده ۶ قانون اجرای احکام مدنی، و نظر به اینکه صدور و امضای اجراییه، اقدام و تصمیمی قضایی است، امضای اجراییه بر مبنای گزارش اصلاحی صادره از سوی شورای حل اختلاف، بر عهده قاضی دادگاه صلح است.
کاربرد عملی: طرفین سازش در شورای حل اختلاف برای اجرای گزارش اصلاحی باید اجراییه‌ای را مطالبه کنند که قاضی دادگاه صلح آن را امضا کرده است؛ امضای کارمند یا عضو شورا کفایت نمی‌کند و واحد اجرا بدون اجراییه قضایی نمی‌تواند عملیات اجرایی را آغاز کند. این نظریه، حلقه مفقوده اجرای سازش‌نامه‌های شورا در نظام جدید دادگاه صلح را تکمیل می‌کند و وکلایی که موکلانشان در شورا سازش کرده‌اند، باید پیگیر صدور اجراییه از دادگاه صلح باشند.