مشخصات رأی: رأی وحدت رویه شماره ۶۸۳ هیأت عمومی دیوان عالی کشور، مورخ ۱۳۸۴/۸/۱۰.
موضوع: اعتبار ابلاغهای قضایی و قاعده «اصل بر صحت ابلاغ» در مرحله تجدیدنظرخواهی.
مفاد رأی: در دادرسی، ابلاغ صحیح اوراق قضایی — از جمله دادنامه — شرط شروع مهلتهای قانونی مانند مهلت تجدیدنظرخواهی است. گاه محکومعلیه مدعی میشود ابلاغ به او صحیح انجام نشده تا مهلت تجدیدنظر را زنده نگه دارد. هیأت عمومی با صدور این رأی، قاعده «اصل بر صحت ابلاغ» را تثبیت کرد: ابلاغی که مطابق تشریفات قانونی انجام و گزارش آن تنظیم شده، صحیح فرض میشود و ادعای خلاف آن، نیازمند دلیل و اثبات است. صرف انکار متهم یا محکومعلیه، برای بیاعتبار کردن ابلاغ قانونی کافی نیست. این رأی، از سوءاستفاده از ایراد ابلاغ برای اطاله دادرسی جلوگیری میکند.
کاربرد عملی: اگر رأی علیه شما ابلاغ قانونی شده و مهلت تجدیدنظر سپری شده، نمیتوانید صرفاً با ادعای عدم اطلاع، مهلت را احیا کنید؛ باید خلاف صحت ابلاغ را اثبات کنید. از سوی دیگر، مأموران ابلاغ و دفاتر دادگاه باید تشریفات را دقیق رعایت کنند، چون گزارش آنان سند صحت ابلاغ است. در مواردی که ابلاغ واقعی صورت نگرفته — مثلاً ابلاغ به نشانی اشتباه — ذینفع میتواند با ارائه دلیل، بیاعتباری ابلاغ و احیای مهلت تجدیدنظر را از دادگاه بخواهد.