مشخصات رأی: رأی وحدت رویه شماره ۶۸۴ هیأت عمومی دیوان عالی کشور، مورخ ۱۳۸۴/۱۱/۴.
موضوع: آیا نگهداری یا حمل مواد مخدر برای مصرف شخصی، مشمول عنوان «قاچاق» می‌شود؟
مفاد رأی: قانون مبارزه با مواد مخدر، مجازات‌های سنگینی برای قاچاق مواد مخدر پیش‌بینی کرده است؛ اما روشن نبود که آیا کسی که مقدار کمی مواد صرفاً برای مصرف شخصی خود همراه دارد نیز «قاچاقچی» محسوب می‌شود یا خیر. برخی مراجع، هرگونه حمل مواد را قاچاق تلقی می‌کردند. هیأت عمومی رأی داد که در فرض احراز مصرف شخصی بودن مواد — با توجه به مقدار، نوع ماده و اوضاع و احوال — جنبه جزایی قاچاق منتفی است و متهم مشمول مجازات‌های سنگین قاچاق نمی‌شود. این رأی، مرز میان قاچاقچی و معتاد را روشن کرد: قاچاق، عرضه و توزیع در چرخه قاچاق است، نه مصرف شخصی.
کاربرد عملی: این رأی برای متهمان مواد مخدر حیاتی است: اگر مواد کشف‌شده برای مصرف شخصی بوده، وکیل می‌تواند با استناد به این رأی، از اعمال مجازات‌های قاچاق جلوگیری کند. البته بار اثبات مصرف شخصی بودن بر دوش متهم است و اوضاع و احوال پرونده — مانند مقدار مواد و سابقه اعتیاد — در آن تعیین‌کننده است. گفتنی است که منتفی شدن عنوان قاچاق، به معنای بی‌مجازاتی نیست و مصرف شخصی نیز مشمول مقررات خاص خود در قانون مبارزه با مواد مخدر است.