مشخصات رأی: رأی وحدت رویه شماره ۶۹۶ هیأت عمومی دیوان عالی کشور، مورخ ۱۳۸۵/۹/۱۴.
موضوع: ماهیت حقوقی «انتقال مال غیر» و شمول مرور زمان کیفری بر آن.
مفاد رأی: انتقال مال غیر — یعنی انتقال مال دیگری بدون مجوز قانونی — از جرائم مهم علیه اموال است. در رویه قضایی دو اختلاف وجود داشت: نخست اینکه آیا این عمل در حکم کلاهبرداری است یا عنوان مجرمانه مستقلی دارد؛ دوم اینکه آیا مشمول مرور زمان تعقیب و مجازات میشود یا خیر. هیأت عمومی رأی داد که انتقال مال غیر در حکم کلاهبرداری است و از شمول مرور زمان خارج است؛ یعنی گذشت زمان، مانع تعقیب و مجازات مرتکب نمیشود. استدلال این است که انتقال مال غیر، مانند کلاهبرداری، از جرائمی است که نظم عمومی را هدف قرار میدهد و قانونگذار آن را از قاعده مرور زمان مستثنا کرده است.
کاربرد عملی: قربانیان انتقال مال غیر — مثلاً فروش ملک دیگری توسط فرد فاقد سمت — حتی پس از گذشت سالها میتوانند شکایت کیفری مطرح کنند و متهم نمیتواند به مرور زمان استناد کند. این رأی، سلاح مهمی برای احقاق حقوق مالکان واقعی در معاملات مشکوک است. همچنین خریداران املاک باید پیش از معامله، اصالت سند و سمت فروشنده را از اداره ثبت استعلام کنند تا در دام انتقال مال غیر نیفتند.