مشخصات رأی: رأی وحدت رویه شماره ۷۲۰ هیأت عمومی دیوان عالی کشور، مورخ ۱۳۹۰/۳/۳.
موضوع: آیا سازمان تأمین اجتماعی صلاحیت دارد کارفرما را به پرداخت حق بیمه ملزم کند، یا این امر نیازمند حکم دادگاه است؟
مفاد رأی: در رویه قضایی اختلاف بود که مطالبات سازمان تأمین اجتماعی بابت حق بیمه از کارفرمایان، از چه طریقی قابل وصول است و آیا سازمان میتواند رأساً کارفرما را ملزم به پرداخت کند یا باید به دادگاه مراجعه نماید. هیأت عمومی دیوان عالی کشور با بررسی مقررات قانون تأمین اجتماعی، صلاحیت سازمان تأمین اجتماعی را در الزام کارفرمایان به پرداخت حق بیمه مورد تأیید قرار داد. به موجب این رأی، سازمان تأمین اجتماعی میتواند بر اساس سازوکارهای قانونی خود — از جمله صدور اجرائیه — حق بیمههای معوقه را از کارفرما مطالبه و وصول کند و این امر در صلاحیت ذاتی سازمان است، نه دادگاههای عمومی.
کاربرد عملی: کارفرمایان باید بدانند بدهی حق بیمه، صرفاً یک اختلاف قراردادی نیست که بتوان آن را در دادگاه به چالش کشید؛ سازمان تأمین اجتماعی ابزار اجرایی مستقیم دارد. از سوی دیگر، کارگرانی که کارفرمایشان حق بیمه آنان را پرداخت نکرده، میتوانند به سازمان تأمین اجتماعی مراجعه کنند تا سازمان از این صلاحیت برای احقاق حقوق آنان استفاده کند.