مشخصات رأی: رأی وحدت رویه شماره ۷۲۲ هیأت عمومی دیوان عالی کشور، مورخ ۱۳۹۰/۱۰/۱۳.
موضوع: آیا دعوی اعساری که مدیون در اثنای رسیدگی به دعوی طلبکار (داین) اقامه می‌کند قابل استماع است؟ (ماده ۲۴ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی)
مفاد رأی: در رویه قضایی اختلاف بود که آیا دادگاه می‌تواند دعوی اعسار مدیون را پیش از صدور حکم قطعی علیه او بشنود یا باید آن را به پس از قطعیت حکم موکول کند. برخی شعب معتقد بودند تا محکومیتی صادر نشده، دعوی اعسار موضوعیت ندارد. هیأت عمومی این نظر را نپذیرفت و مقرر داشت دعوی اعسار اقامه‌شده از سوی مدیون در اثنای رسیدگی به دعوی داین، قابل استماع است و دادگاه مکلف به رسیدگی به آن است. مبنای این نظر، ماده ۲۴ قانون آیین دادرسی مدنی و اصل تسهیل دادرسی است: مدیون نباید ناچار شود هزینه دادرسی مرحله تجدیدنظر یا اجرای حکم را بپردازد در حالی که معسر است و می‌توانسته از ابتدا اعسار خود را اثبات کند.
کاربرد عملی: اگر خوانده دعوایی هستید و توان پرداخت هزینه دادرسی یا محکوم‌به احتمالی را ندارید، منتظر صدور حکم نمانید؛ هم‌زمان با دفاع در دعوی اصلی، دادخواست اعسار بدهید. دادگاه نمی‌تواند به بهانه عدم قطعیت، دعوی اعسار شما را رد کند و این رأی وحدت رویه پشتوانه محکم شماست.