مشخصات رأی: رأی وحدت رویه شماره ۷۲۴ هیأت عمومی دیوان عالی کشور، مورخ ۱۳۹۱/۱/۲۲.
موضوع: وضعیت حقوقی و کیفری تغییر کاربری اراضی زراعی و باغ‌ها بدون اخذ مجوز قانونی، از جمله در قطعات کم‌مساحت.
مفاد رأی: قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ‌ها، تغییر کاربری این اراضی را بدون مجوز کمیسیون موضوع تبصره (۱) ماده (۱) آن قانون ممنوع اعلام کرده و برای متخلفان ضمانت اجرای کیفری مقرر داشته است. در عمل میان مراجع قضایی درباره نحوه برخورد با این تخلفات اختلاف نظر وجود داشت؛ از جمله اینکه آیا در همه موارد، تغییر کاربری غیرمجاز وصف کیفری دارد یا خیر. هیأت عمومی دیوان عالی کشور با صدور این رأی، بر جرم بودن تغییر غیرمجاز کاربری اراضی زراعی و باغ‌ها تأکید کرد و رویه واحدی برای تعقیب و رسیدگی به این پرونده‌ها برقرار نمود. پیام روشن رأی این است که ممنوعیت قانونی تغییر کاربری، مطلق و فراگیر است و متخلف نمی‌تواند با استناد به اختلاف رویه‌ها از مسئولیت کیفری بگریزد.
کاربرد عملی: مالکان اراضی زراعی و باغ‌ها پیش از هر اقدامی مانند ساخت‌وساز، دیوارکشی یا تفکیک، باید مجوز کمیسیون حفظ کاربری را اخذ کنند؛ در غیر این صورت علاوه بر قلع بنا و اعاده وضع سابق، با تعقیب کیفری نیز مواجه می‌شوند. مشاوران حقوقی حوزه زمین و املاک می‌توانند با استناد به این رأی، موکلان را از ریسک جدی این تخلف آگاه کنند.