مشخصات رأی: رأی وحدت رویه شماره ۷۵۵ مورخ ۱۳۹۵/۱۰/۱۴ هیأت عمومی دیوان عالی کشور.
موضوع: کیفیت تنظیم و تسلیم تقاضای دریافت جنین اهدایی.
مفاد رأی: از مقررات قانون نحوه اهداء جنین به زوجین نابارور مصوب ۱۳۸۲ خصوصاً ماده ۴ آن راجع به صلاحیت دادگاه چنین مستفاد میگردد که تقاضای زوجین برای دریافت جنین از امور ترافعی نیست و مقررات قانون آیین دادرسی در امور مدنی در خصوص رسیدگی به دعاوی منصرف از آن است. بر این اساس، تقاضای زوجین بدون تقدیم دادخواست، در دادگاه محل اقامت و یا سکونت آنان قابل رسیدگی است و رأی شعبه اول دیوان عالی کشور که با این نظر انطباق داشت صحیح و قانونی تشخیص داده شد.
کاربرد عملی: زوجین نابارور برای دریافت جنین اهدایی نیازی به تقدیم دادخواست با تشریفات آیین دادرسی مدنی ندارند؛ کافی است تقاضای خود را به دادگاه محل اقامت یا سکونت خویش تسلیم کنند. این رأی روند اداری دریافت جنین اهدایی را ساده و از تحمیل هزینه دادرسی و تشریفات غیرضروری جلوگیری کرده است.
نکته مهم این رأی، غیرترافعی دانستن تقاضای دریافت جنین است: چون طرف دعوی به معنای خاص وجود ندارد، تشریفات دادخواست، هزینه دادرسی و قواعد صلاحیت نسبی دادگاهها در دعاوی، بر آن حاکم نیست. زوجین میتوانند مستقیماً به دادگاه خانواده محل سکونت خود مراجعه کنند و این امر، دسترسی به درمان ناباروری را تسهیل کرده است.