مشخصات رأی: رأی وحدت رویه شماره ۷۶۴ مورخ ۱۳۹۶/۸/۹ هیأت عمومی دیوان عالی کشور.
موضوع: عدم امکان استفاده محکومان به حبس دائم از آزادی مشروط.
مفاد رأی: نظر به اینکه از قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ در فصل هشتم راجع به آزادی مشروط محکومان به حبس، جواز آزادی مشروط محکومان به حبس دائم استفاده نمی‌شود، هیأت عمومی مقرر داشت که با لحاظ حکم مقرر در ماده ۷۲۸ همان قانون، نسبت به این قبیل محکومان «قانون آزادی مشروط زندانیان مصوب سال ۱۳۳۷» قابل اعمال و اجرا نیست؛ زیرا ماده ۷۲۸ کلیه قوانین مغایر را نسخ کرده و محاسبه نصف مجازات حبس ابد نیز امکان‌پذیر نیست. بر این اساس رأی شعبه اول دادگاه انقلاب اسلامی کرمان مبنی بر اینکه محکومان به حبس ابد نمی‌توانند از آزادی مشروط استفاده کنند صحیح تشخیص داده شد.
کاربرد عملی: محکومان به حبس ابد (حبس دائم) تحت هیچ شرایطی نمی‌توانند تقاضای آزادی مشروط کنند؛ حتی با گذشت نیمی از مدت حبس. در مشاوره به خانواده محکومان به حبس ابد باید این محدودیت قانونی از ابتدا و به‌صراحت تبیین شود تا انتظارات غیرواقعی شکل نگیرد.
استدلال هیأت عمومی بر این پایه استوار بود که آزادی مشروط مستلزم محاسبه نصف مجازات است و در حبس ابد چنین محاسبه‌ای ممکن نیست؛ همچنین ماده ۷۲۸ قانون مجازات اسلامی، قانون آزادی مشروط زندانیان مصوب ۱۳۳۷ را نسبت به موارد مغایر نسخ کرده است. این رأی یکی از معدود آرایی است که دامنه نهادهای ارفاقی را محدود کرده است.