مشخصات رأی: رأی وحدت رویه شماره ۷۶۹ مورخ ۱۳۹۷/۴/۲۶ هیأت عمومی دیوان عالی کشور.
موضوع: مرجع حل اختلاف بین دادگاه خانواده و دادگاه عمومی مستقر در حوزه قضایی یک استان.
مفاد رأی: مطابق بند سوم اصل بیست و یکم قانون اساسی و ماده ۱ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱، دادگاه خانواده که با رعایت ترتیبات قانونی تشکیل میشود دادگاه اختصاصی محسوب میگردد و صلاحیت آن نسبت به دادگاههای عمومی ذاتی است؛ محاکم اختصاصی غیر از آنچه قانون صراحتاً اجازه داده است به هیچ امر دیگری حق رسیدگی ندارند. هیأت عمومی مقرر داشت که با حدوث اختلاف بین دادگاه خانواده و دادگاه عمومی مستقر در حوزه قضایی یک استان، مرجع حل اختلاف در اجرای ماده ۲۸ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی، دیوان عالی کشور است. بر این اساس رأی شعبه پنجم دیوان عالی کشور صحیح تشخیص داده شد.
کاربرد عملی: هرگاه دادگاه خانواده و دادگاه عمومی یک استان هر دو از خود نفی صلاحیت کنند یا هر دو خود را صالح بدانند، پرونده برای حل اختلاف به دیوان عالی کشور ارسال میشود نه دادگاه تجدیدنظر استان. در دعاوی خانواده که جنبه مالی یا ثبتی هم دارند، این رأی تعیینکننده مرجع نهایی حل اختلاف است. این رأی در پروندههای مهریه، حضانت و الزام به تنظیم سند که همزمان جنبه خانوادگی و مالی دارند، کاربرد فراوان دارد و از سرگردانی پرونده بین دادگاه خانواده و دادگاه عمومی جلوگیری میکند.