مشخصات رأی: رأی وحدت رویه شماره ۷۸۴ مورخ ۱۳۹۸/۹/۲۶ هیأت عمومی دیوان عالی کشور.
موضوع: مرجع صالح رسیدگی به شکایت از عملیات اجرایی ثبت (اعتراض ثالث به اجرای سند).
مفاد رأی: نظر به اینکه طبق ماده ۸ قانون اصلاح بعضی از مواد قانون ثبت و قانون دفاتر اسناد رسمی مصوب ۱۳۲۲، ترتیب شکایت از طرز عمل و اقدامات اجرایی و مرجع رسیدگی به آن طبق آیین‌نامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازم‌الاجرا و طرز رسیدگی به شکایت از عملیات اجرایی مصوب ۱۳۸۷ ریاست قوه قضائیه است و ماده ۱۶۹ این آیین‌نامه مرجع صالح برای رسیدگی به شکایت از عملیات اجرایی را «رئیس ثبت محل» تعیین کرده است، هیأت عمومی مقرر داشت که در مواردی که ثالث نسبت به مال توقیف‌شده ادعای حق نماید، این امر مانع از مراجعه او به دادگاه صالح و اقامه دعوی برای اثبات حقانیت خود نیست. بر این اساس رأی شعبه سوم دیوان عالی کشور مبنی بر تأیید صلاحیت رئیس ثبت محل صحیح تشخیص داده شد.
کاربرد عملی: شکایت از عملیات اجرایی اسناد رسمی (مانند توقیف مال در اجرای سند) ابتدا باید نزد رئیس ثبت محل مطرح شود؛ اما شخص ثالث می‌تواند هم‌زمان یا جداگانه در دادگاه، دعوی ماهوی (مانند اثبات مالکیت) اقامه و از ظرفیت دستور موقت برای توقف عملیات اجرایی استفاده کند. این رأی مسیر دوگانه اعتراض ثالث به اجرای ثبت را روشن کرده است.