مشخصات رأی: رأی وحدت رویه شماره ۷۸۹ مورخ ۱۳۹۹/۴/۳ هیأت عمومی دیوان عالی کشور.
موضوع: مهلت اعتراض اشخاص ذی‌نفع (از جمله ثالث) به احکام ورشکستگی.
مفاد رأی: به لحاظ وضعیت خاص ورشکستگی و لزوم تسریع در عملیات تصفیه، قانون تجارت مقررات خاصی وضع کرده و فصل مخصوصی به طرق شکایت از احکام ورشکستگی اختصاص داده است. ماده ۵۳۷ قانون تجارت مبدأ اعتراض اشخاص ذی‌نفع را به نحو مطلق، تاریخ اعلان (آگهی) احکام راجع به ورشکستگی دانسته است: تاجر ورشکسته ده روز، اشخاص ذی‌نفع مقیم ایران یک ماه و مقیم خارج دو ماه. هیأت عمومی مقرر داشت که قرینه کافی بر نسخ مقررات خاص مذکور به موجب مقررات عام قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی وجود ندارد و با عنایت به اصل عدم نسخ، اعتراض کلیه اشخاص ذی‌نفع به احکام ورشکستگی، خارج از مهلت‌های مذکور در ماده ۵۳۷ قانون تجارت در دادگاه صادرکننده حکم قابلیت استماع ندارد.
کاربرد عملی: در پرونده‌های ورشکستگی، رعایت دقیق مهلت‌های ماده ۵۳۷ قانون تجارت حیاتی است؛ حتی ثالث ذی‌نفع نیز باید ظرف یک ماه از تاریخ آگهی حکم ورشکستگی اعتراض کند و نمی‌تواند با استناد به مهلت‌های عام اعتراض ثالث در قانون آیین دادرسی مدنی، خارج از این مهلت اقامه دعوی کند. تأخیر در اعتراض به معنای از دست رفتن قطعی حق است.