مشخصات رأی: رأی وحدت رویه شماره ۷۹۶ مورخ ۱/۷/۱۳۹۹ هیأت عمومی دیوان عالی کشور.
موضوع: قابلیت فرجام‌خواهی نسبت به رأیی که پس از لازم‌الاجرا شدن «قانون کاهش مجازات حبس تعزیری» مصوب ۲۳/۲/۱۳۹۹، غیرقابل فرجام شده است.
مفاد رأی: اختلاف بین شعب بیستم و سی‌وهشتم دیوان عالی کشور درباره فرجام‌خواهی در بزه آدم‌ربایی بود: شعبه بیستم با وصف لازم‌الاجرا شدن قانون کاهش حبس تعزیری به فرجام‌خواهی رسیدگی کرده بود اما شعبه سی‌وهشتم آن را غیرقابل طرح در دیوان عالی کشور دانسته بود. هیأت عمومی مقرر داشت که مطابق قسمت دوم ماده ۹ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی، آراء صادره از حیث قابلیت اعتراض، تجدیدنظر و فرجام، تابع قوانین مجری در زمان صدور آن است و این قاعده که از حقوق مکتسب اصحاب دعوا حمایت می‌کند در امور کیفری نیز جاری است. از این رو حکم بند «الف» ماده ۱۱ قانون مجازات اسلامی مبنی بر اجرای فوری قوانین مربوط به صلاحیت، منصرف از این قاعده است. بنابراین چنانچه رأی دادگاه کیفری با توجه به درجه مجازات قانونی جرم در زمان صدور، مطابق ماده ۴۲۸ قانون آیین دادرسی کیفری قابل فرجام در دیوان عالی کشور باشد، کاهش مجازات به‌موجب قانون جدید تأثیری در قابلیت فرجام رأی ندارد.
کاربرد عملی: در پرونده‌هایی که جرم پیش از لازم‌الاجرا شدن قانون کاهش مجازات حبس تعزیری واقع و حکم صادر شده، حق فرجام‌خواهی متهم بر اساس درجه مجازات قانونیِ زمان صدور رأی محفوظ می‌ماند و نمی‌توان با استناد به کاهش بعدی مجازات، فرجام‌خواهی را غیرقابل استماع دانست. این رأی برای دفاع از حقوق متهمان در جرائمی مانند آدم‌ربایی که درجه مجازاتشان تغییر کرده، بسیار کاربردی است.