مشخصات ماده: ماده ۱۰۸۵ قانون مدنی (حق حبس زوجه).
مفاد: به موجب این ماده «زن می‌تواند تا مهر به او تسلیم نشده، از ایفای وظایفی که در قبال شوهر دارد امتناع کند، مشروط بر اینکه مهر او حال باشد؛ و این امتناع، مسقط حق نفقه نخواهد بود». این همان «حق حبس» است: اگر مهر حال (عندالمطالبه) باشد و هنوز پرداخت نشده، زن می‌تواند از تمکین خودداری کند و در عین حال، نفقه او همچنان بر عهده شوهر باقی می‌ماند. شرط «حال بودن» مهر مهم است: اگر مهر مؤجل (مثلاً عندالاستطاعه) باشد، حق حبس وجود ندارد. همچنین به محض اینکه زن یک‌بار تمکین کرد، حق حبس او ساقط می‌شود و دیگر نمی‌تواند به بهانه عدم پرداخت مهر از تمکین سرباز بزند.
کاربرد عملی: برای زوجه: حق حبس اهرم قدرتمندی در مذاکره برای دریافت مهر است، اما فقط تا پیش از اولین تمکین؛ پس اگر قصد استفاده از آن را دارید، پیش از تمکین، موضع خود را کتبی و روشن اعلام کنید. در دعوای الزام به تمکین که زوج مطرح می‌کند، دفاع اصلی شما همین ماده است: «مهر حال پرداخت نشده، پس امتناع من موجه و نفقه‌ام محفوظ است». برای زوج: اگر می‌خواهید دعوای تمکین شما به نتیجه برسد، اول تکلیف مهر حال را روشن کنید ــ یا بپردازید یا با توافق، تقسیط و عندالاستطاعه کنید. نکته دادگاهی: در پرونده‌های تمکین، دادگاه ابتدا وضعیت مهر را بررسی می‌کند؛ رسید پرداخت یا توافق تقسیط، کلید پیروزی در این دعواست. وکلای خانواده باید در جلسه اول مشاوره، «حال یا مؤجل بودن مهر» و «سابقه تمکین» را حتماً از موکل بپرسند.