مشخصات ماده: ماده ۱۱۰۶ قانون مدنی (مبحث نفقه).
مفاد: این ماده در یک جمله اصل بنیادین را بیان می‌کند: «در عقد دائم، نفقه زن به عهده شوهر است». یعنی به محض انعقاد عقد نکاح دائم، تکلیف تأمین هزینه‌های زندگی زن بر دوش شوهر قرار می‌گیرد؛ بدون اینکه نیاز باشد زن آن را مطالبه کند یا در عقد شرط شده باشد. این تکلیف، اثر قانونی عقد است (یادآور ماده ۲۲۰) و تا زمانی که زوجیت باقی است و زن «ناشزه» (نافرمان بدون عذر موجه) نباشد، ادامه دارد. در عقد موقت، نفقه اصلاً بر عهده شوهر نیست مگر اینکه شرط شده باشد ــ تفاوتی که همین ماده غیرمستقیم روشن می‌کند.
کاربرد عملی: برای زوجه: نفقه از تاریخ عقد به شما تعلق می‌گیرد، حتی اگر هنوز زندگی مشترک شروع نشده باشد؛ برای نفقه معوقه می‌توانید دادخواست «مطالبه نفقه معوقه و جاری» بدهید. نشوز (ترک منزل بدون عذر یا عدم تمکین) تنها مانع قانونی است و اثبات آن با زوج است. برای زوج: اگر همسرتان منزل را ترک کرده، پیش از قطع نفقه، از دادگاه «الزام به تمکین» بگیرید؛ قطع خودسرانه نفقه، شما را محکوم به پرداخت معوقه می‌کند. نکته اجرایی: آرای نفقه، لازم‌الاجراست و در صورت عدم پرداخت، زوجه می‌تواند از طریق اجرای احکام، حقوق و اموال زوج را توقیف کند؛ حتی در صورت اعسار زوج، نفقه جاری با «تقسیط» قابل وصول است. در پرونده‌های طلاق، تعیین تکلیف نفقه معوقه را فراموش نکنید؛ چون با طلاق ساقط نمی‌شود و تا پرداخت، دین باقی می‌ماند.