مشخصات ماده: ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی (تعریف نفقه؛ اصلاحی ۱۳۸۱).
مفاد: این ماده نفقه را چنین تعریف می‌کند: «نفقه عبارت است از همه نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن، از قبیل مسکن، البسه، غذا، اثاث منزل و هزینه‌های درمانی و بهداشتی و خادم، در صورت عادت یا احتیاج به واسطه نقصان یا مرض». دو معیار کلیدی در این تعریف نهفته است: «متعارف بودن» یعنی نیازها باید در عرف، معقول و متداول باشند نه تجملی و اسراف‌آمیز؛ و «متناسب با وضعیت زن» یعنی سطح زندگی خانوادگی و شأن اجتماعی زوجه مبنای سنجش است. فهرست ماده تمثیلی است («از قبیل») نه حصری؛ پس نیازهای دیگری مثل هزینه تحصیل فرزندان یا ایاب و ذهاب متعارف هم می‌تواند داخل نفقه باشد. هزینه خادم، فقط در صورتی جزء نفقه است که زن به آن عادت داشته یا به دلیل بیماری و نقصان به آن نیازمند باشد.
کاربرد عملی: در دعوای مطالبه نفقه، دادگاه معمولاً موضوع را به کارشناس ارجاع می‌دهد؛ پس لایحه شما باید «سبد نفقه» را قلم‌به‌قلم با دلیل مستند کند: اجاره‌نامه مسکن، فاکتورهای درمان، هزینه‌های جاری منزل. معیار «وضعیت زن» را با سطح زندگی پیش از اختلاف، شغل و تحصیلات زوجه و عرف خانوادگی اثبات کنید. برای زوج: اگر توان پرداخت ندارید، «اعسار» را با شهادت شهود و استعلام از دارایی اثبات کنید تا نفقه تقسیط شود؛ اما بدانید ادعای بیکاریِ بدون دلیل، پذیرفته نیست و دادگاه حداقل نفقه متعارف را تعیین می‌کند. نکته مهم: نفقه فرزندان مشترک، جداگانه و بر عهده پدر است و در همین دعوا یا دعوای مستقل قابل مطالبه است؛ آن را با نفقه زوجه خلط نکنید.