📅 … 🕐 …

ماده ۱۲۱ قانون آیین دادرسی مدنی — لزوم معلوم بودن میزان خواسته در تأمین

مشخصات ماده: ماده ۱۲۱ قانون آیین دادرسی مدنی؛ از مواد پایانی باب تأمین خواسته.

مفاد: «درخواست تأمین در صورتی پذیرفته می‌شود که میزان خواسته معلوم یا معین باشد.» منطق ماده روشن است: تأمین یعنی توقیف مال خوانده «به میزان خواسته»؛ تا مبلغ توقیف مشخص نباشد، دادگاه نمی‌تواند دستور توقیف صادر کند و مأمور اجرا نمی‌داند چه مقدار از اموال را بازداشت نماید. «معلوم بودن» یعنی مبلغ دقیق مشخص است (مثلاً پانصد میلیون ریال) و «معین بودن» یعنی قابل تعیین است (مثلاً معادل بهای روز ملک کارشناسی‌شده).

کاربرد عملی: در دعاوی‌ای که خواسته در بدو امر نامعین است ــ مانند اجرت‌المثل ایام تصرف، مطالبه خسارت بدنی یا خلع ید از ملک مشاع که نیاز به کارشناسی دارد ــ خواهان ابتدا باید خواسته را تقویم و معین کند (ولو به صورت علی‌الحساب و با قید «فعلاً») و سپس درخواست تأمین بدهد؛ در غیر این صورت دادگاه قرار رد درخواست تأمین صادر می‌کند و فرصت توقیف اموال خوانده از دست می‌رود. ترفند وکیل کارکشته این است که هم‌زمان با دادخواست، خواسته را «علی‌الحساب» تقویم می‌کند تا درِ تأمین بسته نماند. همچنین در دعاوی خلع ید و تصرف عدوانی که خواسته ذاتاً غیرمالی است، دادگاه معمولاً تأمین را نمی‌پذیرد؛ مگر اینکه خواهان خسارت وارده را تقویم و معین کند.