مشخصات ماده: ماده ۱۳ قانون آیین دادرسی کیفری؛ بیانگر شش مورد سقوط دعوای عمومی و مجازات.
مفاد: تعقیب امر کیفری که طبق قانون شروع شده و همچنین اجرای مجازات، موقوف نمی‌شود مگر در موارد زیر: الف) فوت متهم یا محکوم‌علیه ــ که شخصیت مجازات را زایل می‌کند ب) گذشت شاکی یا مدعی خصوصی در جرائم قابل گذشت ــ مانند توهین، افترا و تخریب پ) شمول عفو ــ عمومی یا خصوصی ــ ت) نسخ مجازات قانونی ــ یعنی جرم‌زدایی از عمل ارتکابی ث) اعتبار امر مختوم ــ رسیدگی قبلی و صدور حکم قطعی درباره همان اتهام ج) مرور زمان در موارد پیش‌بینی‌شده در قانون ــ که پس از گذشت مدت معین، تعقیب ممکن نیست.
کاربرد عملی: این شش مورد، «درهای خروج» از فرآیند کیفری‌اند و وکیل مدافع پیش از هر دفاع ماهوی، آن‌ها را می‌سنجد. شایع‌ترین آن‌ها در عمل، «گذشت شاکی در جرائم قابل گذشت» است؛ در جرائمی مانند توهین یا افترا، مسیر صلح و جلب رضایت شاکی، پرونده را بی‌درنگ مختومه می‌کند و نیازی به ماه‌ها دادرسی نیست. همچنین در پرونده‌های قدیمی، بررسی شمول مرور زمان می‌تواند به موقوفی تعقیب بینجامد. نکته ظریف این است که برخی از این موارد ــ مانند فوت متهم ــ دعوای عمومی را ساقط می‌کند اما دعوای خصوصی شاکی برای مطالبه ضرر و زیان را از بین نمی‌برد و ورثه متهم طرف دعوا قرار می‌گیرند.