مشخصات ماده: ماده ۱۹۰ قانون مدنی.
مفاد: این ماده مقرر می‌دارد «برای صحت هر معامله، شرایط ذیل اساسی است: ۱) قصد طرفین و رضای آنها؛ ۲) اهلیت طرفین؛ ۳) موضوع معین که مورد معامله باشد؛ ۴) مشروعیت جهت معامله». یعنی هر معامله‌ای که یکی از این چهار رکن را نداشته باشد، باطل است: اگر قصد یا رضا نباشد (مثل معامله در خواب یا تحت اکراهِ منجر به زوال قصد)، اگر طرفین اهلیت نداشته باشند (صغیر، مجنون)، اگر موضوع معین نباشد (مثل بیع مجهول)، یا جهت معامله نامشروع باشد (مثل خرید ملک برای راه‌اندازی محل فساد). این ماده، دروازه ورودی حقوق قراردادهاست و مبنای احکام مواد ۱۹۱ تا ۲۱۲ به شمار می‌رود.
کاربرد عملی: پیش از امضای هر قرارداد، این چهار سؤال را از خود بپرسید: ۱) آیا هر دو طرف واقعاً می‌خواهند این کار را بکنند (قصد و رضا)؟ ۲) آیا هر دو بالغ و عاقل‌اند و ممنوع‌المعامله نیستند؟ ۳) آیا موضوع قرارداد کاملاً مشخص است (چه چیزی، چقدر، به چه قیمت)؟ ۴) آیا هدف از قرارداد، کار خلافی نیست؟ در دعاوی ابطال قرارداد، وکیل باید دقیقاً مشخص کند کدام‌یک از این چهار رکن مخدوش است و دلیل بطلان را به همان رکن بچسباند؛ مثلاً برای بیع ملک متعلق به محجور، مبنا «فقدان اهلیت» (ماده ۱۹۰) در کنار مواد ۲۱۲ به بعد است. در تنظیم قرارداد هم ذکر صریح مشخصات موضوع و هویت طرفین، دعوای آینده بر سر این ماده را می‌بندد.