مشخصات ماده: ماده ۱ قانون آیین دادرسی کیفری (مصوب ۱۳۹۲)؛ ماده افتتاحیه و تعریفی قانون.
مفاد: آیین دادرسی کیفری، مجموعه مقررات و قواعدی است که برای کشف جرم، تعقیب متهم، تحقیقات مقدماتی، میانجیگری، صلح میان طرفین، نحوه رسیدگی، صدور رأی، طرق اعتراض به آرا، اجرای آرا، تعیین وظایف و اختیارات مقامات قضایی و ضابطان دادگستری و رعایت حقوق متهم، بزه‌دیده و جامعه وضع می‌شود. این تعریف نشان می‌دهد دادرسی کیفری فقط «محاکمه» نیست؛ زنجیره‌ای است از کشف تا اجرا که در هر حلقه آن، حقوق سه ضلع ــ متهم، بزه‌دیده و جامعه ــ باید متوازن رعایت شود.
کاربرد عملی: این ماده، نقشه راه کل فرآیند کیفری است: از کشف جرم تا اجرای مجازات، هر مرحله قاعده خودش را دارد و تخلف از آن ــ مثلاً تحقیقات بدون رعایت حقوق متهم یا صدور قرار بدون دلیل ــ می‌تواند به بطلان اقدامات و حتی برائت بینجامد. وکیل کیفری با همین نقشه، نقاط آسیب‌پذیر پرونده را پیدا می‌کند: آیا تحقیقات مقدماتی کامل بوده؟ آیا حقوق دفاعی رعایت شده؟ آیا قرار صادره مستدل است؟ دفاع موفق، دفاعی است که دقیقاً روی حلقه سست زنجیره دست بگذارد. از کشف جرم توسط ضابطان تا اجرای حکم توسط اجرای احکام کیفری، هر مرحله ضمانت اجراهای خودش را دارد و آشنایی با این نقشه، هم برای متهم و هم برای شاکی ضروری است.