مشخصات ماده: ماده ۲۶۴ قانون تجارت؛ از مقررات «برات مفقود» (مواد ۲۶۱ تا ۲۶۹).
مفاد: اگر با وجود تقاضایی که طبق مواد ۲۶۱ تا ۲۶۳ به عمل آمده ــ یعنی تقاضای تأدیه وجه برات مفقود بر حسب نسخه دوم یا نسخ بعدی (ماده ۲۶۱)، یا با دادن ضامن و به موجب امر محکمه در فرضی که قبولی روی نسخه مفقود نوشته شده (ماده ۲۶۲)، یا تحصیل نسخه ثانی و مطالبه وجه با ضامن پس از اثبات مالکیت (ماده ۲۶۳) ــ از پرداخت وجه برات امتناع شود، صاحب برات مفقود میتواند تمام حقوق خود را «به موجب اعتراضنامه» محفوظ بدارد؛ یعنی حق رجوع او به براتدهنده و ظهرنویسها ساقط نمیشود.
کاربرد عملی: گم شدن برات، به معنای از دست رفتن حق نیست؛ دارنده باید بیدرنگ و به ترتیب، مسیر قانونی ــ تقاضای تأدیه و سپس تنظیم اعتراضنامه ــ را طی کند. سکوت و تعلل پس از مفقودی، حقوق براتی را از بین میبرد؛ سرعت عمل در اینجا، خودِ حق است. این مقررات نسبت به چک نیز قابل تسری دانسته شده است. دارنده باید توجه داشته باشد که اعتراضنامه، جایگزین دادخواست مطالبه وجه نیست؛ بلکه فقط حقوق براتی او ــ یعنی حق رجوع به مسئولان ــ را زنده نگه میدارد و برای وصول طلب، همچنان باید اقامه دعوا کند.