مشخصات ماده: ماده ۲۶۶ قانون تجارت؛ راهحل عملی قانون برای گم شدن برات.
مفاد: صاحب برات مفقود برای به دست آوردن نسخه دوم، باید به ظهرنویسی که بلافاصله پیش از او بوده رجوع کند؛ آن ظهرنویس ملزم است اختیار مراجعه به ظهرنویس ماقبل خود را به او بدهد و راهنماییاش کند، و همینطور هر ظهرنویس تا رسیدن به براتدهنده ــ زنجیرهای از همکاری اجباری. هزینه این اقدامات بر عهده صاحب برات مفقود است؛ و ظهرنویسی که از دادن اختیار امتناع کند، مسئول پرداخت وجه برات و خسارات وارده به صاحب برات مفقود خواهد بود.
کاربرد عملی: قانون، زنجیره ظهرنویسها را به همکاری ملزم کرده تا دارندهای که سندش را گم کرده، سرگردان نماند؛ امتناع هر حلقه از این زنجیره، مستقیماً مسئولیت پرداخت وجه و خسارت را متوجه او میکند. این ماده، نمونه درخشانی از «مسئولیت زنجیرهای» در حقوق اسناد تجاری است و در عمل، دارنده برات مفقود با یک اظهارنامه رسمی به ظهرنویس ماقبل، فرآیند تحصیل نسخه دوم را آغاز میکند. اگر ظهرنویس ماقبل فوت کرده یا در دسترس نباشد، دارنده میتواند مستقیماً به ظهرنویس ماقبلتر یا براتدهنده مراجعه کند؛ قانون، هدف ــ رسیدن به نسخه دوم ــ را بر ترتیب تشریفاتی مقدم میداند. این همکاری اجباری، یکی از جلوههای «اصل سرعت» در حقوق تجارت است؛ نظامی که در آن، کندی مساوی با سقوط حق است.