مشخصات ماده: ماده ۲۶۷ قانون تجارت؛ تعیینکننده سرنوشت ضمانت در برات مفقود.
مفاد: در صورتی که ضامن برات مفقود (موضوع مواد ۲۶۲ و ۲۶۳ ــ یعنی ضامنی که دارنده برای گرفتن وجه برات مفقود به دادگاه معرفی میکند) مدتی برای ضمانت خود معین نکرده باشد، مدت ضمان سه سال است؛ و هرگاه در ظرف این سه سال، رسماً مطالبه یا اقامه دعوا نشده باشد، دیگر از این حیث دعوایی علیه او در محکمه مسموع نخواهد بود. این مرور زمان سهساله، از مصادیق «مرور زمان تجاری» شمرده میشود.
کاربرد عملی: ضامنی که برای پرداخت وجه برات مفقود معرفی میشود، پس از سه سال سکوت، آزاد میشود؛ این قاعده تعادل میان حمایت از دارنده برات مفقود و امنیت حقوقی ضامن را برقرار میکند. دارنده واقعی برات نیز باید بداند که برای حفظ حق رجوع به ضامن، فقط سه سال فرصت دارد و پس از آن، ضامن از تعهد رها میشود ــ حتی اگر اصل طلب براتی هنوز پابرجا باشد. ضامن هوشمند، در هنگام قبول ضمانت، مدت مشخصی ــ مثلاً یک سال ــ را قید میکند تا خود را از تعهد سهساله قانونی برهاند؛ سکوت در تعیین مدت، به زیان ضامن تمام میشود. دارنده برات مفقود باید این مهلت سهساله را در تقویم حقوقی خود ثبت کند؛ فراموشی آن، به معنای از دست دادن یک مسئول مهم در زنجیره برات است.