مشخصات ماده: ماده ۲ قانون حمایت خانواده (مصوب ۱۳۹۱)؛ ترکیب دادگاه خانواده.
مفاد: دادگاه خانواده با حضور رئیس یا دادرس علی‌البدل و «قاضی مشاور زن» تشکیل می‌گردد. قاضی مشاور باید ظرف سه روز از ختم دادرسی، به‌طور مکتوب و مستدل درباره موضوع دعوا اظهارنظر کند و مراتب را در پرونده درج نماید. قاضی انشاکننده رأی موظف است در صدور رأی، نظر قاضی مشاور را لحاظ کند و اگر رأیی برخلاف نظر او صادر نماید، باید دلایل آن را در رأی ذکر کند؛ یعنی مخالفت با نظر مشاور، نیازمند استدلال کتبی است و نمی‌تواند بی‌پاسخ بماند.
کاربرد عملی: حضور قاضی زن، نگاه متوازن‌تری به دعاوی خانواده ــ به‌ویژه حضانت، نفقه، اجرت‌المثل و خشونت خانگی ــ می‌آورد و صرفاً تشریفاتی نیست: قاضی صادرکننده رأی یا نظر او را می‌پذیرد یا باید مخالفت مستدل خود را بنویسد. وکیل در لایحه دفاعی می‌تواند با استدلال‌های متناسب با این ساختار ــ از جمله توجه به مصلحت طفل و شرایط خاص زوجه ــ نظر مشاور را نیز مخاطب قرار دهد. در عمل، نظریه مستدل قاضی مشاور زن در پرونده‌های حضانت، وزن تعیین‌کننده‌ای دارد. زوجه یا وکیل او می‌تواند در جلسه دادرسی، با ارائه مستندات ــ مانند گواهی وضعیت تحصیلی فرزند یا شرایط نگهداری ــ نظر مشاور را به سمت مطلوب سوق دهد.