مشخصات ماده: ماده ۳۳۱ قانون آیین دادرسی مدنی؛ نخستین ماده باب تجدیدنظر.
مفاد: سه دسته از احکام قابل درخواست تجدیدنظر است: الف) در دعاوی مالی که خواسته یا ارزش آن از سه میلیون ریال بیشتر باشد ب) کلیه احکام صادره در دعاوی غیرمالی ــ بدون هیچ نصاب مالی ــ ج) حکم راجع به متفرعات دعوا، در صورتی که حکم راجع به اصل دعوا قابل تجدیدنظر باشد؛ مثلاً حکم به خسارت تأخیر تأدیه (متفرع) وقتی قابل تجدیدنظر است که حکم اصل طلب نیز قابل تجدیدنظر باشد.
کاربرد عملی: دعاوی مالی تا سقف سه میلیون ریال (سیصد هزار تومان) اصولاً قطعی و غیرقابل تجدیدنظرند؛ اما تمام دعاوی غیرمالی ــ مانند اثبات نسب، حجر، اعلام بطلان نکاح یا الزام به تنظیم سند ــ صرفنظر از ارزش مالی، قابل تجدیدنظرند. نخستین گام پس از صدور رأی، تشخیص «مالی یا غیرمالی» بودن دعواست، چون همین تشخیص، سرنوشت حق اعتراض را رقم میزند؛ اشتباه در این تشخیص، یعنی از دست دادن مهلت اعتراض یا اعتراض بیهوده به رأی قطعی. در دعاوی غیرمالی مانند الزام به تنظیم سند رسمی یا اثبات زوجیت، ارزش خواسته هرچه باشد، حق تجدیدنظر محفوظ است؛ و در دعاوی مالی، ملاک «بهای خواسته در دادخواست» است نه مبلغ محکومبه. در عمل، وکیل پیش از تنظیم دادخواست تجدیدنظر، ابتدا قطعیت یا قابلیت تجدیدنظر رأی را با همین ماده کنترل میکند تا هزینه و وقت موکل صرف اعتراض به رأی قطعی نشود.