مشخصات ماده: ماده ۳۳۸ قانون مدنی (آغاز مبحث بیع).
مفاد: این ماده در یک جمله کوتاه، یکی از پرکاربردترین عقود را تعریف می‌کند: «بیع عبارت است از تملیک عین به عوض معلوم». سه رکن از این تعریف برمی‌آید: اول «تملیک» یعنی انتقال مالکیت، نه صرف واگذاری منفعت یا انتفاع؛ دوم «عین» یعنی مال ــ اعم از منقول و غیرمنقول ــ که موضوع تملیک قرار می‌گیرد؛ سوم «عوض معلوم» یعنی بهای معامله باید مشخص باشد. همین قید آخر، مرز بیع صحیح از بیع غرری و باطل است: اگر ثمن نامعلوم یا مردد باشد، معامله به دلیل غرر باطل می‌شود. این تعریف، مبنای تمایز بیع از عقود مشابه است: در اجاره، منفعت تملیک می‌شود نه عین؛ در هبه، عوضی در کار نیست؛ در صلح، ممکن است عوض معلوم نباشد.
کاربرد عملی: در تنظیم مبایعه‌نامه، هر سه رکن را شفاف بنویسید. «عین» را با مشخصات کامل (پلاک ثبتی، متراژ، حدود، شماره موتور و شاسی در خودرو) و «عوض» را با مبلغ دقیق، نحوه و زمان پرداخت تعیین کنید؛ ابهام در ثمن، شایع‌ترین علت بطلان مبایعه‌نامه‌هاست. عباراتی مثل «به قیمت روز» یا «توافقی» بدون سازوکار تعیین قیمت، غررآفرین است. نکته دوم: چون بیع «تملیک» است، به محض وقوع عقد صحیح، مالکیت منتقل می‌شود (ماده ۳۶۲)؛ پس اگر می‌خواهید انتقال مالکیت را به پرداخت کامل ثمن موکول کنید، باید این را صراحتاً شرط کنید و بدانید که در برابر اشخاص ثالث، چنین شرطی محدودیت دارد. نکته سوم: در دعوای اثبات بیع، همین سه رکن را باید اثبات کنید؛ فقدان هر یک، دعوا را به سمت بطلان می‌برد.