مشخصات ماده: ماده ۳۶۲ قانون مدنی (آثار بیع).
مفاد: این ماده آثار بیعی که صحیحاً واقع شده باشد را در چهار بند برمی‌شمارد: ۱) به مجرد وقوع بیع، مشتری مالک مبیع و بایع مالک ثمن می‌شود؛ ۲) عقد بیع، بایع را ضامن «درک» مبیع و مشتری را ضامن درک ثمن قرار می‌دهد؛ ۳) عقد بیع، بایع را به تسلیم مبیع ملزم می‌نماید؛ ۴) عقد بیع، مشتری را به تأدیه ثمن ملزم می‌کند. مهم‌ترین پیام بند اول، «اصل انتقال فوری مالکیت با عقد» است: در حقوق ایران، مالکیت با انعقاد عقد منتقل می‌شود، نه با تسلیم یا تنظیم سند. «ضمان درک» در بند دوم یعنی اگر مبیع متعلق حق دیگری درآمد (مستحق‌للغیر)، بایع ضامن است و باید بدل یا قیمت آن را بدهد.
کاربرد عملی: بند اول در دعاوی ملکی حیاتی است: خریدار با مبایعه‌نامه صحیح، مالک شناخته می‌شود حتی اگر هنوز سند به نامش نشده باشد؛ به همین دلیل، فروشنده نمی‌تواند همان ملک را دوباره بفروشد و معامله دوم، معامله معارض است. بند دوم (ضمان درک) مبنای دعوای استرداد ثمن و خسارت علیه فروشنده‌ای است که مال غیر را فروخته؛ در چنین دعوایی، خریدار علاوه بر ثمن، غرامات (هزینه‌ها و خسارت کاهش ارزش پول) را هم می‌تواند بخواهد. بندهای سوم و چهارم، مبنای دعوای «الزام به تحویل مبیع» و «مطالبه ثمن»اند. نکته تنظیمی: اگر می‌خواهید تسلیم مبیع یا پرداخت ثمن به زمان دیگری موکول شود، در قرارداد تصریح کنید؛ در غیر این صورت، هر دو «حال» محسوب می‌شوند و طرف مقابل می‌تواند فوراً مطالبه کند.