مشخصات ماده: ماده ۳۷ قانون مجازات اسلامی (تخفیف مجازات تعزیری).
مفاد: این ماده مقرر می‌دارد «در صورت وجود یک یا چند جهت از جهات تخفیف، دادگاه می‌تواند مجازات تعزیری را به نحوی که به حال متهم مناسب‌تر باشد، به شرح ذیل تقلیل دهد یا تبدیل کند»: الف) تقلیل حبس به میزان یک تا سه درجه؛ ب) تبدیل مصادره اموال به جزای نقدی درجه یک تا چهار؛ پ) تبدیل انفصال دائم به انفصال موقت به میزان پنج تا پانزده سال؛ ت) تقلیل سایر مجازات‌های تعزیری به میزان یک یا دو درجه از همان نوع یا انواع دیگر از همان درجه. دو نکته ظریف: اول، تخفیف فقط در «تعزیرات» راه دارد، نه در حدود و قصاص؛ دوم، دادگاه «می‌تواند» تخفیف دهد ــ یعنی اختیار دارد نه تکلیف ــ پس وکیل باید دادگاه را قانع کند.
کاربرد عملی: ماده ۳۷، مهم‌ترین ابزار «کاهش مجازات» در دست وکیل است و هنر دفاع، پیوند زدن آن با ماده ۳۸ (جهات تخفیف) است. در لایحه، ساختار استاندارد این است: اول، احصای جهات تخفیف موجود در پرونده (گذشت شاکی، حسن سابقه، ندامت، جبران خسارت…)؛ دوم، استناد به ماده ۳۷ و درخواست صریح یکی از بندهای چهارگانه متناسب با مجازات قانونی جرم. مثال: در پرونده‌ای با مجازات حبس درجه شش، با اثبات گذشت شاکی و فقدان سابقه، می‌توان تقلیل یک تا سه درجه‌ای حبس یا تبدیل آن به جزای نقدی را خواست. نکته طلایی: «جبران خسارت بزه‌دیده» و «اخذ رضایت» را پیش از صدور حکم انجام دهید؛ دادگاه به تخفیفی که پس از قطعیت درخواست شود، توجهی نمی‌کند. همچنین در جرایم متعدد، تخفیف برای هر جرم جداگانه قابل اعمال است؛ پس جهات تخفیف را برای تک‌تک اتهامات برشمارید.