مشخصات ماده: ماده ۷ قانون آیین دادرسی کیفری؛ از مواد مربوط به اصول دادرسی.
مفاد: در تمام مراحل دادرسی کیفری، رعایت حقوق شهروندی مقرر در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، قوانین عادی، اسناد بین‌المللی و کنوانسیون‌هایی که دولت ایران به آن‌ها ملحق شده، بر تمام مقامات قضایی، ضابطان دادگستری و سایر اشخاصی که در فرآیند دادرسی مداخله دارند، الزامی است. این حقوق از جمله شامل اصل برائت (اصل ۳۷ قانون اساسی)، حق داشتن وکیل (اصل ۳۵)، منع شکنجه و رفتار غیرانسانی (اصل ۳۸) و قانونی بودن بازداشت (اصل ۳۲) است.
کاربرد عملی: این ماده، پشتوانه دفاع در برابر رفتارهای فراقانونی ــ از بازداشت غیرقانونی و بازجویی بدون رعایت تشریفات تا فشار برای اخذ اقرار ــ است. وکیل می‌تواند هر اقدام مغایر حقوق شهروندی را با استناد به همین ماده به چالش بکشد، بطلان آن را از مرجع قضایی بخواهد و آثار آن ــ مانند اقرار اخذشده تحت فشار ــ را از پرونده خارج کند. در لایحه دفاعی، استناد هم‌زمان به این ماده و اصول قانون اساسی، وزن حقوقی اعتراض را دوچندان می‌کند. این ماده همچنین به وکیل اجازه می‌دهد از اسناد بین‌المللی ــ مانند میثاق حقوق مدنی و سیاسی ــ در دفاع استفاده کند و دادگاه را به رعایت استانداردهای جهانی دادرسی منصفانه فراخواند.