مشخصات ماده: ماده ۷ قانون حمایت خانواده (مصوب ۱۳۹۱)؛ نهاد دستور موقت در دعاوی خانوادگی.
مفاد: دادگاه میتواند پیش از تصمیمگیری درباره اصل دعوا، به درخواست یکی از طرفین، در اموری مانند حضانت، نگهداری و ملاقات طفل و نفقه زن و محجور ــ که تعیین تکلیف فوری آنها لازم است ــ «بدون اخذ تأمین» دستور موقت صادر کند. این دستور بدون نیاز به تأیید رئیس حوزه قضایی قابل اجراست؛ اما اگر دادگاه ظرف شش ماه درباره اصل دعوا تصمیم نگیرد، دستور ملغی محسوب میشود و از آن رفع اثر میگردد، مگر اینکه دادگاه دوباره دستور موقت صادر کند. «بدون اخذ تأمین» بودن، امتیاز بزرگی است؛ در دادرسی مدنی معمولاً دستور موقت مستلزم تودیع خسارت احتمالی است.
کاربرد عملی: زنی که با فرزند خردسال از خانه بیرون آمده، نباید ماهها برای نفقه و حضانت در انتظار بماند؛ دستور موقت ماده ۷، چتر حمایتی فوری اوست. وکیل باید همزمان با دادخواست اصلی، درخواست دستور موقت را نیز مطرح کند و پیگیر تصمیم ششماهه دادگاه درباره اصل دعوا باشد تا دستور از اعتبار نیفتد. این نهاد در دعاوی استرداد جهیزیه و ملاقات طفل نیز کاربرد فراوان دارد. دستور موقت، قابل تجدیدنظر مستقل نیست و همراه با رأی اصلی قابل اعتراض است؛ پس طرفی که از دستور متضرر شده، باید در دفاع از اصل دعوا نیز فعال باشد.