مشخصات ماده: ماده ۸۴ قانون آیین دادرسی مدنی؛ مبحث سوم با عنوان «ایرادات و موانع رسیدگی».
مفاد: خوانده می‌تواند ضمن پاسخ به ماهیت دعوا، در یازده مورد ایراد شکلی کند: ۱) عدم صلاحیت دادگاه ۲) طرح قبلی همان دعوا بین همان اشخاص در دادگاه دیگر یا ارتباط کامل آن با دعوای مطروحه ۳) عدم اهلیت خواهان (صغر، عدم رشد، جنون، یا ممنوعیت از تصرف در اموال در نتیجه حکم ورشکستگی) ۴) عدم توجه ادعا به شخص خوانده ۵) عدم احراز سمت نمایندگی اقامه‌کننده دعوا (وکالت، ولایت، قیمومت) ۶) اعتبار امر مختومه ــ رسیدگی قبلی و صدور حکم قطعی بین همان اشخاص یا قائم‌مقام آنان ۷) عدم اثر قانونی دعوا بر فرض ثبوت (مانند وقف و هبه بدون قبض) ۸) نامشروع بودن مورد دعوا ۹) ظنی یا احتمالی بودن دعوا به جای جزمی بودن ۱۰) ذی‌نفع نبودن خواهان در دعوای مطروحه ۱۱) طرح دعوا خارج از موعد قانونی. به موجب ماده ۸۷، ایرادات باید تا پایان اولین جلسه دادرسی اظهار شود، مگر اینکه سبب ایراد بعداً حادث شده باشد؛ و به موجب ماده ۸۸، دادگاه پیش از ورود به ماهیت، درباره ایراد تصمیم می‌گیرد.
کاربرد عملی: این ماده مهم‌ترین زرادخانه دفاعی خوانده در آغاز دادرسی است و ایرادات آن به دو دسته تقسیم می‌شوند: ایراداتی که پذیرش آن‌ها مانع «دائمی» رسیدگی است (مانند امر مختومه و عدم اثر قانونی) و ایراداتی که مانع «موقتی» ایجاد می‌کنند (مانند عدم صلاحیت نسبی). مثلاً دعوای مطالبه طلب علیه کسی که طرف قرارداد نیست با بند ۴، و دعوای تکراری پس از حکم قطعی با بند ۶ دفع می‌شود. وکیل خوانده در نخستین جلسه، پیش از هر دفاع ماهوی، ایرادات شکلی را مطرح می‌کند، چون پذیرش یک ایراد می‌تواند پرونده را بدون ورود به ماهیت مختومه کند.