مشخصات ماده: ماده ۸۹ قانون آیین دادرسی مدنی؛ ادامه مبحث ایرادات و موانع رسیدگی.
مفاد: اگر دادگاه ایراد خوانده را وارد بداند، قرار رد دعوا یا قرار عدم صلاحیت صادر میکند و اگر ایراد را وارد نداند، قرار رد ایراد صادر مینماید. به موجب ماده ۸۸، دادگاه پیش از ورود در ماهیت دعوا نسبت به ایرادات وارده تصمیم میگیرد و تنها در صورت مردود شناختن ایراد، وارد رسیدگی ماهوی میشود. همچنین بر اساس ماده ۹۰، اگر ایرادات تا پایان جلسه اول اعلام نشده باشد، دادگاه مکلف نیست جداگانه از ماهیت درباره آن رأی دهد.
کاربرد عملی: تفاوت این دو قرار، سرنوشتساز است: قرار رد دعوا و قرار عدم صلاحیت از قرارهای قابل تجدیدنظر مستقلاند (ماده ۳۳۲) و خواهان میتواند بیدرنگ و بدون انتظار برای حکم ماهوی، به آنها اعتراض کند؛ اما قرار رد ایراد به تنهایی قابل تجدیدنظر نیست. بنابراین خواندهای که ایرادش رد شده، نباید تصور کند کار تمام است؛ او باید دفاع ماهوی را نیز جدی بگیرد و اعتراض خود را همراه با تجدیدنظرخواهی از حکم نهایی مطرح نماید. در عمل، بسیاری از پروندهها در همین مرحله شکلی تعیین تکلیف میشوند. نکته مهم برای خواهان این است که پس از صدور قرار رد دعوا، در صورت رفع مانع ــ مثلاً تکمیل سمت یا اهلیت ــ میتواند دعوا را دوباره اقامه کند، مگر اینکه قرار به اعتبار امر مختومه صادر شده باشد.