مشخصات ماده: ماده ۸ قانون حمایت خانواده (مصوب ۱۳۹۱)؛ سادهسازی دادرسی خانواده.
مفاد: «رسیدگی در دادگاه خانواده با تقدیم دادخواست و بدون رعایت سایر تشریفات آیین دادرسی مدنی انجام میشود.» تبصره: هرگاه خواهان، خوانده را مجهولالمکان معرفی کند، باید آخرین اقامتگاه او را به دادگاه اعلام کند و دادگاه به طرق مقتضی در این باره تحقیق و تصمیمگیری مینماید. همچنین به موجب ماده ۹، تشریفات ابلاغ تابع مقررات آیین دادرسی مدنی است، اما اگر طرفین طریق دیگری ــ مانند پیامک، نمابر یا پست الکترونیک ــ را به دادگاه اعلام کنند، ابلاغ به همان طریق انجام میشود.
کاربرد عملی: این ماده، دادرسی خانواده را از تشریفات دستوپاگیر ــ مانند شرایط سخت شکلی دادخواست مدنی ــ آزاد کرده تا دسترسی به عدالت برای اقشار آسیبپذیر سادهتر شود؛ زنی که سواد حقوقی ندارد هم میتواند با یک دادخواست ساده، دعوای نفقه یا حضانت را مطرح کند. البته «بدون تشریفات» به معنای بینظمی نیست؛ اصول دادرسی منصفانه ــ از ابلاغ صحیح تا حق دفاع ــ همچنان حاکم است و دادگاه مکلف به رعایت آنهاست. در عمل، این سادهسازی باعث شده دعاوی خانواده سریعتر به نتیجه برسد؛ اما خواهان باید همچنان خواسته خود را روشن بنویسد، چون ابهام در خواسته، حتی در دادگاه خانواده، به اخطار رفع نقص میانجامد.