مشخصات نظریه:
شماره نظریه ۷/۱۴۰۰/۱۱۲ مورخ ۱۴۰۰/۰۶/۰۳، صادره از اداره کل حقوقی قوه قضاییه.
موضوع:
اگر محکوم به اعدام درخواست اعاده دادرسی کند ولی دستور توقف اجرای حکم از شعبه دیوان عالی کشور به اجرای احکام واصل نشود، آیا حکم قابل اجراست یا باید منتظر نتیجه ماند؟
مفاد نظریه:
اداره کل پاسخ داد مطابق ماده ۴۹۰ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲، آرای کیفری در موارد مقرر در این ماده پس از ابلاغ به موقع اجرا گذاشته می‌شود و برابر ماده ۴۹۴ همین قانون، عملیات اجرای رأی با دستور قاضی اجرای احکام کیفری شروع و به هیچ‌وجه متوقف نمی‌شود، مگر در مواردی که قانون مقرر نماید. نظر به اینکه در فرض استعلام، شعبه دیوان عالی کشور در اجرای تبصره ذیل ماده ۴۷۸ قانون یادشده و رأی وحدت رویه شماره ۷۴۲ (۶/۵/۱۳۹۴) و به‌رغم استعلام اجرای احکام کیفری، دستور توقف اجرای حکم را صادر نکرده است، قاضی اجرای احکام تکلیفی جز اجرای رأی قطعی لازم‌الاجرا ندارد. به عبارت دیگر، صرف تقدیم درخواست اعاده دادرسی، اثر توقفی ندارد و توقف منوط به دستور صریح شعبه دیوان است.
کاربرد عملی:
این نظریه در پرونده‌های حدیثیِ احکام سالب حیات، تکلیف قاضی اجرا را روشن می‌کند و در عین حال به وکلای محکومان هشدار می‌دهد که برای توقف اجرا، باید دستور صریح توقف از دیوان اخذ شود، نه صرفاً درخواست اعاده دادرسی.