مشخصات نظریه:
شماره نظریه ۷/۱۴۰۰/۱۳۶۸ مورخ ۱۴۰۰/۱۱/۱۷، صادره از اداره کل حقوقی قوه قضاییه.
موضوع:
در چک‌هایی که اصل مبلغ در صلاحیت شورای حل اختلاف بوده و اجراییه هم توسط شورا صادر شده، اما خسارت تأخیر تأدیه مجموع خواسته را از نصاب صلاحیت شورا فراتر برده، مرجع صالح برای رسیدگی به دعوای خسارت کدام است؟
مفاد نظریه:
اداره کل با بررسی تبصره ماده ۲ قانون صدور چک و اصلاحات ۱۳۹۷ و نصاب صلاحیت شوراها اعلام کرد که در صورتی که نصاب مبلغ مورد درخواست بیش از حد مقرر قانونی باشد، شورا صالح به رسیدگی نیست؛ بنابراین در مواردی که خواسته — با احتساب خسارت تأخیر تأدیه — فراتر از صلاحیت شورای حل اختلاف باشد، دادگاه باید به آن رسیدگی کند. به عبارت دیگر، ملاک صلاحیت، مبلغ نهایی خواسته در زمان طرح دعواست، نه صرفاً اصل مبلغ چک؛ و دعوای تبعی خسارت نمی‌تواند در مرجعی رسیدگی شود که صلاحیت رسیدگی به مجموع خواسته را ندارد.
کاربرد عملی:
دارندگان چکی که خسارت تأخیر تأدیه، خواسته را از نصاب شورا خارج کرده، باید دعوا را مستقیماً در دادگاه طرح کنند تا با قرار عدم صلاحیت و اطاله مواجه نشوند. در مواردی که اصل خواسته در صلاحیت شورا و خسارت تأخیر تأدیه به صورت جداگانه مطالبه می‌شود، دادگاه صالح به رسیدگی به دعوای خسارت، همان دادگاهی است که صلاحیت رسیدگی به مجموع خواسته را دارد و تفکیک مراجع، پذیرفته نیست.