مشخصات نظریه:
شماره نظریه ۷/۱۴۰۰/۳۲۱ مورخ ۱۴۰۰/۰۶/۱۴، صادره از اداره کل حقوقی قوه قضاییه.
موضوع:
اگر مدیون با تبانی با یکی از نزدیکان، با سند عادی درخواست تأمین خواسته طرح و اموال خود را توقیف کند تا از دسترس طلبکاران واقعی خارج شود و در مهلت قانونی دعوای اصلی را طرح نکند، آیا دیگر طلبکاران می‌توانند رفع توقیف را بخواهند؟
مفاد نظریه:
اداره کل پاسخ داد در فرض سؤال که شخص ثالثِ طلبکار مدعی است طرفین پرونده تأمین خواسته با هم تبانی کرده‌اند و به این اعتبار خواستار رفع توقیف از اموال توقیف‌شده است، به نظر می‌رسد چنانچه خواهان قرار تأمین خواسته در مهلت ده‌روزه مندرج در ماده ۱۱۲ آیین دادرسی مدنی ۱۳۷۹ نسبت به اصل دعوا دادخواست ندهد، با توجه به اینکه تأسیس قانونی تأمین خواسته پیش از طرح دعوا صرفاً جهت تأمین حقوق احتمالی خواهان از حیث حفظ دسترسی به اموال خوانده در فاصله ده روز بین صدور قرار تا طرح دعوای اصلی است و قانون‌گذار اجازه سوءاستفاده خواهان از این تأسیس برای خارج کردن اموال از دسترس دیگر طلبکاران را نمی‌دهد، شخص ثالث طلبکار با توجه به اطلاق و عموم ماده ۴۱۸ قانون یادشده می‌تواند نسبت به قرار تأمین خواسته‌ای که خواهان آن ظرف مهلت قانونی دادخواست دعوای اصلی را اقامه نکرده، دعوای اعتراض ثالث تقدیم دادگاه نماید؛ مشروط بر اینکه شرایط دیگر از جمله خلل به حقوق شخص ثالث از صدور قرار تأمین خواسته محقق باشد.
کاربرد عملی:
طلبکارانی که با توقیف تبانی‌آمیز اموال بدهکار مواجه می‌شوند، سلاح حقوقی دارند: پس از انقضای ده روز بدون طرح دعوای اصلی، دعوای اعتراض ثالث به استناد ماده ۴۱۸.