مشخصات نظریه:
شماره نظریه ۷/۱۴۰۰/۳۸۵ مورخ ۱۴۰۰/۰۶/۰۸، صادره از اداره کل حقوقی قوه قضاییه.
موضوع:
اگر خوانده متعهد به تحویل ملکی با مساحت معین باشد اما آن را به ثالث منتقل کرده باشد، آیا دعوای الزام به ایفای تعهد به طرفیت ید اول، بدون طرف قرار دادن ثالث، قابل استماع است؟
مفاد نظریه:
اداره کل پاسخ داد الزام به انجام تعهد مبنی بر تحویل مال غیرمنقول در خصوص املاک دارای سند رسمی، بدون دعوای الزام به تنظیم سند قابلیت استماع ندارد؛ و در فرض طرح دعاوی به صورت توأمان، صرف طرف دعوا قرار ندادن ثالثِ فرض سؤال، مانع از استماع دعوا نخواهد بود. به عبارت دیگر، خواهان باید همزمان الزام به تنظیم سند رسمی را هم بخواهد، ولی عدم طرف دعوا قرار دادن منتقل‌الیه (ثالث)، به خودی خود موجب عدم استماع نیست و دادگاه می‌تواند با همین ترکیب، رسیدگی و حکم صادر کند.
کاربرد عملی:
در دعاوی ملکی زنجیره‌ای، وکیل خواهان باید دقت کند که خواسته «الزام به تنظیم سند» را حتماً در کنار «الزام به ایفای تعهد» طرح کند؛ در غیر این صورت دعوا قابلیت استماع ندارد. در عمل، وکلای خواهان باید در دادخواست، هر دو خواسته — الزام به ایفای تعهد و الزام به تنظیم سند رسمی — را به صورت توأمان و با تعیین دقیق مشخصات پلاک ثبتی مطرح کنند تا دعوا با ایراد عدم استماع مواجه نشود.