مشخصات نظریه:
شماره نظریه ۷/۱۴۰۰/۳۹۵ مورخ ۱۴۰۰/۰۶/۱۳، صادره از اداره کل حقوقی قوه قضاییه.
موضوع:
آیا دستگاه‌های مسؤول می‌توانند بدون طرح موضوع در کمیسیون ماده یک قانون حفظ کاربری، انشعاب غیردائم آب، برق و گاز برقرار کنند؟ و آیا اختیار برقراری انشعاب غیردائم مقید به مهلت سه‌ساله تبصره یک ماده ۴ است؟
مفاد نظریه:
اداره کل پاسخ داد: ۱- اولاً با توجه به اطلاق ماده ۴ قانون مجازات استفاده‌کنندگان غیرمجاز از آب، برق، فاضلاب و گاز ۱۳۹۶، دستگاه‌های مسؤول این اختیار را دارند که انشعاب‌های غیردائم خدمات عمومی را مطابق تعرفه مربوط، تا زمان تعیین تکلیف قانونی از سوی مراجع ذی‌صلاح برقرار کنند؛ چنین اختیاری مطلق بوده و مقید به ظرف زمانی خاصی نیست. ثانیاً حکم تبصره یک ماده ۴ صرفاً اعطای مهلت سه‌ساله برای تعیین تکلیف قانونی مستحدثات غیرمجاز و متضمن ضمانت اجرای کیفری عدم اقدام است و این ظرف زمانی ارتباطی به حکم ماده ۴ ندارد؛ هرچند مدت سه سال سپری شده باشد. ۲- در اراضی زراعی و باغ‌ها موضوع قانون حفظ کاربری ۱۳۷۴، تبدیل انشعاب غیردائم به دائم منوط به موافقت کمیسیون موضوع تبصره یک ماده یک آن قانون است (به شرط رأی برائت یا منع تعقیب یا پرداخت عوارض)؛ اما برقراری انشعاب موقت برای مستحدثات این اراضی، مستلزم طرح موضوع در کمیسیون و موافقت آن نیست و مشمول اطلاق ماده ۴ است.
کاربرد عملی:
ساکنان ساخت‌وسازهای فاقد پروانه می‌توانند انشعاب موقت بگیرند و شرکت‌های خدمات‌رسان نمی‌توانند به بهانه انقضای مهلت سه‌ساله از ارائه خدمات خودداری کنند؛ اما برای دائمی شدن انشعاب در اراضی زراعی، موافقت کمیسیون حفظ کاربری لازم است.