مشخصات نظریه:
شماره نظریه ۷/۱۴۰۰/۴۳۸ مورخ ۱۴۰۰/۰۶/۰۶، صادره از اداره کل حقوقی قوه قضاییه.
موضوع:
اگر شهرداری از پیگیری حقوق عمومی علیه متصرفان کوچه عمومی قصور کند و این تصرف موجب ضرر همسایگان شود، آیا همسایگان مجاور می‌توانند دعوای رفع مزاحمت طرح کنند؟
مفاد نظریه:
اداره کل پاسخ داد با توجه به ماده ۲ قانون آیین دادرسی مدنی ۱۳۷۹، منظور از ذی‌نفع شخصی است که به طور مستقیم ادعای نفعی داشته یا برای دفع ضرر از خود اقامه دعوا کرده باشد؛ لذا در مورد استعلام که اقدام متصرفان و غاصبان در کوچه عمومی موجب ضرر همسایه‌ها و مجاورین در همان کوچه شده است، همسایه‌های مجاور می‌توانند دعوای رفع مزاحمت و ممانعت از حق عبور و مرور در قسمت تصرف‌شده را مطرح کنند. به عبارت دیگر، قصور شهرداری نافی حق همسایگان در دفاع از حق عبور خود نیست و ذی‌نفعی آن‌ها برای طرح دعوا محرز است.
کاربرد عملی:
ساکنان کوچه‌هایی که بخشی از معبر عمومی توسط همسایه‌ای تصرف شده، نیازی به انتظار اقدام شهرداری ندارند و می‌توانند مستقیماً دعوای رفع مزاحمت طرح کنند. همسایگان می‌توانند علاوه بر رفع مزاحمت، مطالبه خسارات وارده ناشی از تصرف را نیز بخواهند و در موارد فوری، دادگاه می‌تواند دستور موقت مبنی بر رفع تصرف را صادر کند تا از تضییع بیشتر حقوق جلوگیری شود.