مشخصات نظریه:
شماره نظریه ۷/۱۴۰۰/۴۴۵ مورخ ۱۴۰۰/۰۶/۰۷، صادره از اداره کل حقوقی قوه قضاییه.
موضوع:
اگر مالکان اماکن تجاری بر خلاف پروانه، ملک تجاری را به عنوان محل سکونت واگذار کنند، آیا مقررات تبصره بند ۲۴ ماده ۵۵ قانون شهرداری (تغییر کاربری غیرمجاز) و کمیسیون ماده ۱۰۰ حاکم است؟
مفاد نظریه:
اداره کل پاسخ داد استفاده مسکونی از محل تجاری، بدون اینکه تغییری در وضعیت بنا صورت پذیرفته باشد، از شمول ماده ۱۰۰ قانون شهرداری ۱۳۳۴ با اصلاحات بعدی و تبصره‌های آن خارج است. به عبارت دیگر، آنچه مقنن در تبصره الحاقی به بند ۲۴ ماده ۵۵ در مقام بیان آن بوده، تغییر کاربری غیرمجاز از غیرتجاری به تجاری است؛ و صرف سکونت در محل تجاری بدون دخل و تصرف در بنا، تغییر کاربری به معنای مقرر در قانون محسوب نمی‌شود تا مشمول رسیدگی کمیسیون ماده ۱۰۰ و تعطیلی محل گردد.
کاربرد عملی:
مستأجرانی که در واحدهای تجاری سکونت دارند (بدون تغییر بنا) از شمول جریمه و تعطیلی کمیسیون ماده ۱۰۰ خارج‌اند؛ اما مالکان باید توجه داشته باشند که هرگونه تغییر فیزیکی در بنا، وضعیت را دگرگون می‌کند. با این حال، اگر استفاده مسکونی همراه با تغییرات ساختمانی — مانند تفکیک واحد، تغییر نما یا احداث بنای جدید — باشد، موضوع از شمول این نظریه خارج و مشمول مقررات ماده ۱۰۰ قانون شهرداری‌ها خواهد بود.