مشخصات نظریه:
شماره نظریه ۷/۱۴۰۰/۵۲۰ مورخ ۱۴۰۰/۰۶/۰۲، صادره از اداره کل حقوقی قوه قضاییه.
موضوع:
آیا به محض تقدیم دادخواست ابطال رأی داور، اجرای رأی داور متوقف می‌شود یا توقف منوط به احراز شرایط ماده ۴۹۳ است؟
مفاد نظریه:
اداره کل پاسخ داد با توجه به تصریح ماده ۴۹۳ قانون آیین دادرسی مدنی ۱۳۷۹، صرف تقدیم دادخواست ابطال رأی داور موجب توقف اجرای رأی داور نیست؛ مگر اینکه دلایل اعتراض قوی باشد که در این صورت دادگاه قرار توقف اجرای رأی داور را صادر می‌کند. اخذ تأمین از خواهان دعوای ابطال به منظور صدور قرار توقف اجرا، الزامی نیست و دادگاه در صورت اقتضا از معترض تأمین اخذ می‌کند. به عبارت دیگر، قسمت اخیر ماده ۴۹۰ (توقف رأی داور تا رسیدگی به ابطال) باید در پرتو ماده ۴۹۳ تفسیر شود: توقف، استثناست و نیازمند قوت دلایل اعتراض است، نه اثر خودکار تقدیم دادخواست.
کاربرد عملی:
در داوری‌های تجاری، طرفی که رأی به ضرر او صادر شده نمی‌تواند صرفاً با تقدیم دادخواست ابطال، اجرا را متوقف کند؛ باید قوت دلایل را به دادگاه بقبولاند. در مقابل، محکوم‌له رأی داور می‌تواند با استناد به این نظریه، اجرای رأی را پیگیری کند. بنابراین راهبرد صحیح برای معترض به رأی داور، تمرکز بر اثبات قوت دلایل ابطال — از جمله موارد مذکور در ماده ۴۸۹ — و همزمان درخواست صدور قرار توقف اجراست، نه اتکا به اثر خودکار تقدیم دادخواست که چنین اثری ندارد.