مشخصات نظریه:
شماره نظریه ۷/۱۴۰۰/۵۵۸ مورخ ۱۴۰۰/۰۶/۱۴، صادره از اداره کل حقوقی قوه قضاییه.
موضوع:
آیا فردی که با رأی قطعی دادگاه، سرپرستی قطعی دو فرد دارای معلولیت شدید ذهنی را بر عهده گرفته، از معافیت مالیاتی موضوع ماده ۲۵ قانون حمایت از حقوق معلولان برخوردار است؟
مفاد نظریه:
اداره کل پاسخ داد قانون‌گذار در ماده ۲۵ قانون حمایت از حقوق معلولان ۱۳۹۶ با به کار بردن واژه «اولیاء»، پنجاه درصد حقوق و مزایا یا دستمزد مشمول مالیات یکی از اولیای فرد دارای معلولیت خیلی شدید و شدید را — تا زمانی که عهده‌دار پرداخت هزینه‌های مترتب بر معلولیت هستند — از مالیات معاف دانسته است. از سوی دیگر، بند ۵ ماده یک آیین‌نامه اجرایی ماده ۲۵ (مصوب ۳/۹/۱۳۹۸ هیأت وزیران)، واژه اولیاء را اعم از پدر، مادر و سرپرست قانونی فرد دارای معلولیت شدید و خیلی شدید برشمرده است. همچنین با لحاظ ماده ۲۴ همان قانون و دیگر قوانین حمایتی (از جمله ماده ۴۵ قانون حمایت خانواده ۱۳۹۱ و ماده ۲۱ قانون حمایت از کودکان بی‌سرپرست ۱۳۹۲) و با توجه به حمایتی بودن حکم معافیت، باید واژه اولیاء را در معنای عام در نظر گرفت و از معنای خاص آن (انحصار به ولی قهری یعنی پدر و جد پدری) اجتناب کرد. بر این اساس، فردی که با حکم قطعی دادگاه سرپرستی قانونی دو فرد دارای معلولیت شدید ذهنی را بر عهده گرفته، می‌تواند از معافیت موضوع ماده ۲۵ برخوردار شود.
کاربرد عملی:
سرپرستان قانونی افراد دارای معلولیت می‌توانند با ارائه رأی دادگاه، از معافیت ۵۰ درصدی مالیات حقوق استفاده کنند؛ سازمان امور مالیاتی نمی‌تواند این معافیت را منحصر به پدر و مادر بداند.