مشخصات نظریه:
شماره نظریه ۷/۱۴۰۰/۵۷۷ مورخ ۱۴۰۰/۰۶/۰۱، صادره از اداره کل حقوقی قوه قضاییه.
موضوع:
شخصی پیش از لازم‌الاجرا شدن قانون کاهش مجازات حبس تعزیری به اتهام توهین به مجازات شلاق محکوم شده؛ آیا مجازات باید بر اساس ماده ۶۰۸ تعیین شود یا بر اساس قانون کاهش مجازات حبس تعزیری؟
مفاد نظریه:
اداره کل پاسخ داد با لازم‌الاجرا شدن قانون کاهش مجازات حبس تعزیری ۱۳۹۹، طبق بند «ج» ماده یک این قانون، مجازات بزه موضوع ماده ۶۰۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) ۱۳۷۵ از «شلاق تا هفتاد و چهار ضربه یا پنجاه هزار تا یک میلیون ریال جزای نقدی» به جزای نقدی درجه شش تبدیل شده است. لذا در فرض سؤال که تاریخ ارتکاب بزه توهین پیش از لازم‌الاجرا شدن قانون صدرالذکر است، هرچند مجازات سابق این بزه نیز وفق ماده ۶۰۸ و بر اساس ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲، مجازات درجه شش محسوب می‌شود، ولی به لحاظ اینکه قانون لاحق با حذف مجازات شلاق نسبت به قانون سابق اخف است، طبق ماده ۱۰ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ نسبت به جرایم سابق بر وضع آن — تا پیش از صدور حکم قطعی — قابل اعمال است. در نتیجه مجازات مرتکب باید بر اساس بند «ج» ماده یک قانون کاهش مجازات حبس تعزیری (قانون لاحق) تعیین شود.
کاربرد عملی:
در پرونده‌های توهینِ واقع‌شده پیش از سال ۱۳۹۹ که هنوز حکم قطعی صادر نشده، وکیل متهم می‌تواند با استناد به این نظریه و ماده ۱۰، اعمال قانون اخف (حذف شلاق) را بخواهد.